Qədim dünya mütəfəkkirlərinin və memarlarının sənət əsərlərinə gizlətdiyi mesajlar, min illər sonra belə insanlıq psixologiyasının dəyişmədiyini sübut edir. Bu baxımdan, dünya mozaika irsinin mərkəzi sayılan Hatay Arxeologiya Muzeyində sərgilənən Roma dövrünə aid mozaika panelləri xüsusi diqqət çəkir. Bu eksponatlar arasında yer alan və üzərində qədim yunan dilində "KAIΣY" (Kaisu) yazılmış simvolik bədnəzər qalxanı, qədim insanların gündəlik həyat fəlsəfəsini günümüzə daşıyır.

Qapıdakı mesaj: "Və sən..."

Arxeoloji qazıntılar və elmi mənbələr göstərir ki, romalılar bu mozaikanı adətən villaların və malikanələrin giriş qapısının dərhal önünə — ayaqaltı hissəyə yerləşdirirdilər. Qədim yunan dilində rəsmən "Və sən...", "Sənə də..." yaxud "Eynisi sənə də qismət olsun" (ingiliscə: "And you") mənasına gələn "KAIΣY" ifadəsi, qədim dövrün ən yaygın psixoloji və dini qalxanlarından biri idi.

Evə daxil olan bədxah, paxıl və ya pis niyyətli qonaqların mənfi enerjisini (bədnəzəri) elə qapıdaca neytrallaşdırmaq məqsədi daşıyan bu yazı, unikal bir qanunla işləyirdi: Qapıdan girən şəxs ev sahibinə və onun ailəsinə içində nəyi arzulayırsa, mozaika ona eyni mesajı qaytarırdı — "Sənə də..."

Bu tapıntı, qədim insanın təkcə estetikaya deyil, həm də sənət vasitəsilə daxili hüzuru və mülkünü qorumaq instinktinə necə önəm verdiyini göstərir.

Mənbə:

• Türkiyə Cümhuriyyəti Kültür və Turizm Bakanlığı (Muzeylər və Mədəniyyət İrsləri rəsmi kataloqu).
• Hatay Arxeologiya Muzeyi (Hatay Müze Müdürlüğü) eksponat qeydiyyat dəftəri və rəsmi bələdçi resursları.
• Antakya (Antiocheia) Arxeoloji Qazıntı Hesabatları (Roma dövrü yaşayış sahələrinin giriş (atrium) strukturlarının araşdırılması).

Orxan Musabəyli, Bizimyol.info