Son illər paytaxt yollarında baş verən ağır yol-nəqliyyat hadisələri bir daha göstərir ki, sürət artdıqca təhlükəsizlik tədbirlərinin də müasirləşdirilməsi qaçılmazdır. Bu baxımdan Bakı şəhərində magistral yollarda zərbəudan təhlükəsizlik baryerlərinin quraşdırılmasına başlanılması mühüm və gecikmiş bir addım kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi tərəfindən verilən məlumata görə, ilk belə baryer Bakı Kənar Dairəvi yolunda quraşdırılıb və qəza riskinin yüksək olduğu digər ərazilərdə də mərhələli şəkildə tətbiqi planlaşdırılır. Bu qərar təsadüfi deyil. Paytaxtın sürətli nəqliyyat axınına malik magistrallarında baş verən qəzaların böyük hissəsi nəqliyyat vasitələrinin idarəetmədən çıxaraq qarşı zolağa keçməsi və ya yol kənarına çırpılması ilə nəticələnir. Zərbəudan baryerlər isə məhz belə hallarda zərbənin gücünü udaraq həm sürücünü, həm sərnişinləri, həm də digər yol hərəkəti iştirakçılarını qorumaq məqsədi daşıyır.
Dünya təcrübəsi göstərir ki, müasir yol təhlükəsizliyi yalnız cərimələrin artırılması və nəzarətin gücləndirilməsi ilə təmin edilmir. İnfrastrukturun təhlükəsizlik standartlarına uyğunlaşdırılması insan həyatının qorunmasında əsas rol oynayır. Enerjiuducu baryerlər qəza zamanı avtomobilin kinetik enerjisini azaltmaqla ölüm və ağır xəsarət riskini ciddi şəkildə aşağı salır. Bu sistemlər xüsusilə yüksək sürət rejiminin tətbiq olunduğu yollarda effektiv hesab olunur.
Bakıda nəqliyyat sıxlığının ildən-ilə artması, avtomobillərin sayının çoxalması və sürət həddinin tez-tez aşılması təhlükəsizlik məsələsini daha da aktuallaşdırır. Sürücü məsuliyyəti mühüm amil olaraq qalır, lakin insan səhvinin qaçılmaz olduğu bir mühitdə “bağışlayan yol infrastrukturu” konsepsiyası həyati əhəmiyyət daşıyır. Yəni yol elə dizayn edilməlidir ki, sürücü səhvi faciə ilə nəticələnməsin.
Bu baryerlərin quraşdırılması həm də şəhər nəqliyyat siyasətində yeni yanaşmanın formalaşdığını göstərir. Əgər proses sistemli və şəffaf şəkildə davam etdirilərsə, riskli yol sahələrinin düzgün müəyyənləşdirilməsi və təhlükəsizlik tədbirlərinin elmi əsaslarla tətbiqi nəticəsində qəza statistikalarında real azalma müşahidə oluna bilər.
Bununla yanaşı, təhlükəsizliyin yalnız fiziki baryerlərlə məhdudlaşmaması vacibdir. Yol nişanlarının aydınlığı, işıqlandırmanın keyfiyyəti, zolaqların düzgün planlaşdırılması, sürətə nəzarət texnologiyalarının genişləndirilməsi və sürücülərin maarifləndirilməsi paralel şəkildə həyata keçirilməlidir. Əks halda, infrastruktur yenilikləri gözlənilən effekti tam verməyə bilər.
Bakı kimi sürətlə böyüyən metropolda yol təhlükəsizliyi məsələsi sadəcə nəqliyyat mövzusu deyil. Bu, ictimai sağlamlıq, şəhər planlaşdırması və insan həyatının qorunması məsələsidir. Zərbəudan baryerlərin tətbiqi bu istiqamətdə atılan mühüm addımdır. Əsas məsələ isə bu addımın davamlı, sistemli və kompleks təhlükəsizlik strategiyasının bir hissəsinə çevrilməsidir.
Leyla Mirzə, Bizimyol.info
