ABŞ və İran nümayəndələri bazar ertəsi danışıqların ikinci gününə keçərək iki ölkə arasında münaqişəyə son qoyacaq mümkün daimi razılaşmanın detallarını dəqiqləşdirməyə çalışırlar. İsveçrədə keçirilən vasitəçilik görüşləri ilk gündə gərginliklə başlasa da, tərəflər dialoqu davam etdirməyə razılaşıb.

Vasitəçi ölkələr – Qətər və Pakistan – danışıqlarda “ürəkaçan irəliləyiş” əldə olunduğunu bildirərək, ABŞ və İranın Livandakı döyüşlərin qarşısını almaq üçün “de-konfliktasiya mexanizmi” yaratmaq barədə razılığa gəldiyini açıqlayıblar. ABŞ-nin yüksək rütbəli diplomatı isə bir neçə istiqamətdə irəliləyişin olduğunu, o cümlədən qlobal enerji daşımaları üçün həyati əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazının açıq qalmasını təmin edəcək mexanizmlərin və Livanın cənubunda atəşkəsin qorunmasına dair razılaşmaların müzakirə edildiyini bildirib.

ABŞ nümayəndə heyətinə vitse-prezident Ceyms Devid Vens rəhbərlik edir və o, İran tərəfi ilə İranın parlament sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşür. Danışıqlar İranın nüvə proqramı ilə bağlı gərginliyi azaltmağa yönəlmiş çərçivə sazişi üzrə aparılır.

Lakin ilk gün ABŞ Prezidenti Donald Trampın sərt bəyanatları prosesi kölgədə qoyub. O, İsveçrədəki danışıqlardan uzaqda olmasına baxmayaraq, İranla bağlı sərt açıqlamalar verib və sosial şəbəkələrdə Tehranı tənqid edib. İran dövlət mediası isə Trampın “təhqiramiz mesajının dərcindən” sonra danışıqların dayandırıldığını bildirib, lakin ABŞ rəsmiləri iranlı nümayəndələrin hələ də yerində olduğunu və müzakirələrin davam etdiyini qeyd ediblər.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsinin uranın zənginləşdirilməsi hüququndan “heç vaxt geri çəkilməyəcəyini” bildirib. Tramp isə "Fox News"a açıqlamasında Pezeşkiana xəbərdarlıq edərək onun ehtiyatlı danışmalı olduğunu deyib və İrana qarşı sərt addımlar atıla biləcəyini istisna etməyib.

ABŞ nümayəndələri arasında vitse-prezident Ceyms Devid Venslə yanaşı xüsusi elçi Stiv Vitkoff və prezidentin kürəkəni Cared Kuşner də yer alır. İran tərəfini isə parlament sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi təmsil edir.

Pakistan və Qətərin birgə bəyanatına görə, yüksək səviyyəli görüşlər başa çatıb, lakin texniki danışıqlar İsveçrədə davam edəcək. Tərəflər Hörmüz boğazında təhlükəsiz dəniz hərəkətini təmin etmək üçün kommunikasiya xəttinin yaradılması və İsrail–Hizbullah qarşıdurmasının dayandırılması üçün mexanizmlər barədə razılığa gəliblər.

İran tərəfi vasitəçilərin rolunu müsbət qiymətləndirib. Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, Livandakı münaqişənin dayandırılması danışıqların ilk “real sınağı” olacaq.

Eyni zamanda, Livanda atəşkəsin nisbətən sabit qaldığı, sərhəd bölgəsində gərginliyin azaldığı bildirilir. İsrail ordusu bəzi hərbi məhdudiyyətlərin aradan qaldırıldığını açıqlayıb, Hizbullah isə son günlərdə yeni hücumlar həyata keçirməyib.

Müşahidəçilərə görə, Livandakı nisbi sakitlik son həftələrdə regionda qeydə alınan ən uzun fasilələrdən biridir və danışıqların gələcək uğuru üçün mühüm göstərici hesab olunur.

Bizimyol.info