Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan Kipr Sülh Hərəkatının 50-ci ildönümü ilə əlaqədar 20 İyul Sülh və Azadlıq Günü mərasimləri üçün Şimali Kipr Türk Respublikasının (ŞKTC) paytaxtı Lefkoşaya gedib.

Bizimyol.info AA-ya istinadən xəbər verir ki, Ərdoğan ŞKTC prezidenti Ersin Tatar ilə birlikdə Atatürk abidəsini ziyarət edib, abidə önünə əklil qoyub, bir dəqiqəlik sükutla şəhidlərin xatirəsi yad edilib və sonra İstiqlal Marşı oxunub.

Xatirə Xüsusi Kitabını imzalayan prezident Ərdoğan kitaba bunları qeyd edib: “Kipr türk xalqı ilə çiyin-çiyinə döyüşən qəhrəman Silahlı Qüvvələrimizin həyata keçirdiyi 20 İyul Sülh Əməliyyatının 50-ci ildönümünü qeyd etməkdən qürur duyuruq. Türk milləti bu əməliyyatla müstəqilliyinə, gələcəyinə sarsılmaz bağlılığını bir daha bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Kipr türk xalqı zəfər tacına bürünmüş müstəqillik mübarizəsini Vətənin, Türkiyə Cümhuriyyətinin dəstəyi ilə qətiyyətlə davam etdirir, gələcəyə ümid və inamla baxır. Mən ürəkdən inanıram ki, şəhidlərimizin canları bahasına, ağır mübarizələr nəticəsində əldə edilən azadlıq əbədi olaraq davam edəcəkdir.

Bu münasibətlə bu torpaqları vətən kimi qoyub gedən şəhidlərimizi bir daha yad edir, veteranlarımıza minnətdarlığımızı bildirirəm. Ruhunuz şad olsun”.

Ərdoğan, Dr.Fazıl Küçük Bulvarında keçirilən 20 İyul Sülh və Azadlıq Günü Mərasimindəki çıxışında Kipr Türk xalqının azadlığa qovuşmasını təmin edən Sülh Hərəkatının 50-ci ildönümündə ŞKTC-də olmaq şanslı olduğunu bildirib.

85 milyon vətəndaşın salamını və sevgisini adanın hər yerindən vətəndaşlara şəxsi salamı ilə çatdıran Ərdoğan deyib: “Bizi ürəyinizə yaxın tutduğunuz və sevgi ilə qucaqladığınız üçün hər birinizə ayrı-ayrılıqda təşəkkür etmək istərdim. Vətəni yaşatmaq üçün canlarından keçmiş qəhrəman şəhidlərimizi rəhmət və etiramla yad edirəm. Vətənimiz, bayrağımız, müstəqilliyimiz, gələcəyimiz uğrunda şəhid olan igidlərimizin ruhu şad olsun.

Ərdoğan Kipr türklərinin varlığı, hüquq və azadlıqları uğrunda cəsarətlə mübarizə aparan qazilərin əllərindən öpdüyünü deyib, onların hər birinə təşəkkürünü bildirib, onlara sağlam, xeyirli və bərəkətli ömür arzulayıb.

Prezident Ərdoğan, o vaxtkı baş nazir Bülent Ecevit, Kipr Sülh Hərəkatının memarları, Baş nazirin müavini Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Kipr uğrunda son nəfəsinə qədər mübarizə aparan Alparslan Türkeş və digər dövlət və siyasət xadimlərini ehtiramla yad edib.

Kipr türklərinin suverenlik və azadlıq mübarizəsinin liderləri mərhum Dr. Fazıl Küçükə və mərhum qurucu prezident Rauf Denktaşa Allahdan rəhmət diləyən Ərdoğan Şimali Kiprin azadlığı üçün çiyin-çiyinə “Allahım” nidaları ilə mübarizə aparan, qanları bi-birinə qarışan Mehmetçik və mücahidləri böyük ədəblə xatırladığını bildirib.

20 İyul Sülh və Azadlıq Gününü ürəkdən təbrik edən Ərdoğan deyib: “İlk növbədə burada bir şeyi qeyd etmək istərdim. Yarım əsr əvvəl olduğu kimi, bu gün də bir ürək, bir biləyik. Ana vətən Türkiyə olaraq biz hər zaman Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin arxasındayıq. Bu gün iqtidar-müxalifət ayrı-seçkiliyi olmadan burada olmağımız Türkiyənin və türk millətinin Kipr davasına verdiyi əhəmiyyətin göstəricisidir.

Şimali Kipr bizim göz bəbəyimiz, ruhumuzun bir parçasıdır. Bu məkanı bizə təkcə şəhidlərimiz deyil, həm də Həzrət Osman, onun səhabələri, bu torpaqları fəth etmiş qəhrəman əcdadlarımız əmanət edib. İnşallah, bu etimadı möhkəm şəkildə qorumağa davam edəcəyik. Öz varlığı ilə Kipr türklərinə cəsarət aşılayan və bizim ortaq qürurumuzu paylaşan 85 milyon insanın sizinlə olduğunu hayqıran bütün siyasətçilərə və siyasi partiyalarımızın sədrlərinə xüsusilə təşəkkür edirəm. İnşallah, milli məsələlərdə nümayiş etdirdiyimiz ortaq həmrəylik süfrəsini davam etdirəcək və gücləndirəcəyik. Allah birliyimizi, həmrəyliyimizi həmişəlik qorusun”.

"Hətta Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sülh Qüvvələri də çılğınlığı dayandıra bilmədi"

Prezident Ərdoğan bu gün burada təkcə qəhrəmancasına mübarizəni xatırlamaq üçün deyil, həm də tarixi həqiqətləri bir daha səsləndirmək üçün gəldiklərini bildirib.

Kiprin Sülh Hərəkatının niyə həyata keçirildiyini və Türkiyənin niyə belə bir qərar verdiyini daim diqqətdə saxlaması lazım olduğunu qeyd edən Ərdoğan: “1963-1974-cü illər adanın 3 faizlik hissəsində məhbus olduqları Kipr türkləri üçün qan, göz yaşı və zülmlə dolu bir dövr deməkdir. Kipr türk xalqı həm qurucusu, həm də ortağı olduğu dövlətdən kənarda qalır, həm də qanlı EOKA-nın qeyri-insani təzyiq və hücumlarına məruz qalır. Hətta adaya yerləşdirilən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sülh Qüvvələri də çılğınlığı dayandıra və ya qırğına mane ola bilmədi.

1974-cü ildə Kipr türklərinin varlığını hədəf alan qeyri-insani hücumlar pik həddə çatdı. Düz 50 il əvvəl bu gün qəhrəman Mehmetçik Kipr türklərinin müstəqilliyinə zərbə vurmaq məqsədi daşıyan xəncəri yox etmək üçün tarixi bir addım atdı. 20 iyul 1974-cü il bizim ana vətən və qarant ölkə olaraq beynəlxalq müqavilələrdən irəli gələn hüquq və öhdəliklərimizlə, tarixin çiynimizə qoyduğu məsuliyyətlə hərəkətə keçdiyimiz tarixdir”, - deyib.

“Türkiyə olaraq bu məsuliyyəti yerinə yetirmişik”

Prezident Ərdoğan: “İnsan olmaq və vicdan sahibi olmaq üzərimizə nə qədər məsuliyyət qoyursa, biz Türkiyə olaraq bu məsuliyyəti yerinə yetirmişik. O gün biz bütün dünyaya Kipr türklərinin tək olmadığını və heç vaxt tək qalmayacağını göstərdik. Yunanların yandırdığı əkin sahələrinə paraşütlə tullanaraq, sanki qızılgül bağına girən Mehmetçikimiz, minalanmış sularda Barbaros kimi irəliləyən dənizçilərimiz cəsarətlərini bir daha tarixə həkk etdilər”, - deyib.

Prezident Ərdoğan sözlərini belə davam etdirdi: “Kıbrıs Sülh Əməliyyatı Kipr türklərini zülmdən xilas etdi, onları azadlığa və firavanlığa qovuşdurdu, gələcəyə inamla baxmağa imkan verdi. Həkim Fazıl Küçük həmin tarixi günü belə izah edir; "İyulun 20-də səhər doğan günəş Kipr türklərinin 11 illik qaranlığını sildi və azadlıq gətirdi". Qurucu prezident Rauf Denktaş: "20 iyul həyatımın ən xoşbəxt günüdür", - deyə yaşadığı duyğu selini ifadə edib. Biləsiniz ki, həmin gün burada hansı ruh yüksəkliyi, sevinc və qürur hökm sürürsə, Türkiyədə də eyni bayram ab-havası hökm sürür. Bu gün bayram kimi qeyd etdiyimiz 20 iyul tarixini Kipr türk xalqının sülh və sabitlik istəkləri və ideallarına uyğun olaraq suveren hüquqlarının və bərabər statusunun qorunmasının simvolu kimi görürük”.

Prezident Ərdoğan deyib: “Təəssüf ki, adanın cənubunda özlərini Kipr adasının yeganə hökmdarı kimi görən korlanmış bir mentalitet var. Elə bir ağırlıq ilə qarşı-qarşıyayıq ki, Kipr Rum lideri EOKA terrorçularının anım mərasimlərində iştirak edir, Kıbrıslı türk qardaşlarımız cənuba keçərkən hücuma məruz qalır və həbs edilir, cənubda məscidlər yandırılır. Kipr rumları açıq şəkildə bildirirlər ki, onlar siyasi güc və iqtisadi rifahı, o cümlədən adanın təbii sərvətlərini Kipr türkləri ilə bölüşmək niyyətində deyillər.

Bu yaxınlarda, təəssüf ki, Yunanıstanın müdafiə naziri daha bir faydasız bəyanatla çıxış etdi. Biz xaricdə cənab Mitsotakislə görüşdük və onlara dedik ki, ayın 20-də Şimali Kiprdə olacağıq, eşitdim ki, siz də cənubdansınız. Güman edirəm ki, oradan bizi Dendias kimi ələ salmazsınız. O, belə bir şey düşünmədiyini söylədi. Dedik ki, belə bir şey düşünmürsənsə, eybi yoxdur, yolumuza davam edin”.

Bölgədə davam edən və bütün adanın təhlükəsizliyini təhdid edən münaqişələr qarşısında son dərəcə məsuliyyətsiz addımlar atıldığına diqqət çəkən Ərdoğan: “Bir su ilə iki dəfə çimmək olmaz. Adadakı faktlara məhəl qoymayaraq heç bir yerə getməyəcəksiniz. Biz inanırıq ki, Kiprdə federal həll mümkün deyil. “İllər əvvəl İsveçrədə dayandırdığımız danışıqları davam etdirək” deməyin heç kimə faydası yoxdur. Baxın, biz Kiprdə daimi sülhə və həllə nail olmaq üçün danışıqlara, müzakirələrə hazırıq. Həll üçün uzadılan heç bir əli havada buraxmayacağıq”, - deyib.

“Kipr türk tərəfi Yunan tərəfi ilə bütün sahələrdə bərabər əsaslarla danışıqlar masasına oturmalıdır”

Ərdoğan tarix boyu bu mövzuda xoşməramlılığın dəfələrlə göstərildiyini bildirib və belə davam edib: “Bu günə qədər səmimi olaraq həll istəyən, bunun üçün fədakarlıq edən, risk edən, iradə nümayiş etdirən tərəflər Kipr türkləri və Türkiyə idi. Prezident cənab Tatarın 2023-cü ilin aprelində Cenevrədə keçirilən görüşdə irəli sürdüyü iki dövlətli həll vizyonu çox dəyərlidir. Kipr türk tərəfi yunan tərəfi ilə bütün sahələrdə bərabər əsaslarla danışıqlar masasına oturmalıdır. Ona görə də deyirik ki, “həll istəyirsənsə, Kipr türklərinin əldə etdiyi hüquqlarını qeydiyyata al”. Ümid edirəm ki, adanın qarant ölkələrinin liderlərinin hər iki dövlətə birlikdə səfər edəcəyi günləri görəcəyik”.

Bu səmimi arzusunu Vaşinqtonda NATO-nun Zirvə toplantısında görüşdüyü Yunanıstanın baş naziri Miçotakisə şəxsən ifadə etdiyini bildirən Ərdoğan, Türkiyə ilə Yunanıstan arasında dialoqun əsaslarının gücləndirilməsinin, şübhəsiz ki, Kipr probleminin həllinə töhfə verəcəyini bildirib.

“Adanın qədim və əsas elementi olan Kipr türklərini görməzlikdən gəlmək mümkün deyil”

Prezident Ərdoğan, beynəlxalq səviyyədə təsirli bir daxili hüquqi vasitə kimi tanınan Daşınmaz Əmlak Komissiyasının Adadakı mülk probleminin yeganə həll yolu olduğunu vurğuladı və belə davam edib: “Başqa vasitələrə əl atıb, Kipr türklərinə zülm edənləri görməzdən gəlmək mümkün deyil.

Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin tanınması və iki dövlətli həllin həyata keçirilməsi istiqamətində səylərimizi qətiyyətlə davam etdiririk. Prezident Tatarın Şuşada keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının Qeyri-rəsmi Zirvə Toplantısında iştirakı buna son nümunə oldu. Mən bu prosesdə göstərdiyi müdrikliyə görə Azərbaycan Prezidenti qardaşım Əliyevə bir daha təşəkkür etmək istəyirəm”.

Kipr türklərinin haqsız və qanunsuz olaraq məruz qaldıqları təcridin aradan qaldırılması və embarqonun aradan qaldırılması üçün səylərinin daha da artacağını qeyd edən Ərdoğan, şəhidlərin qanı ilə qurulan,  güclü, firavan və nüfuzlu dövlətə çevriləcək Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinə dəstəklərinin hələ də qaldığını bildirib.

Prezident Ərdoğan, 2024-cü il İqtisadi və Maliyyə Əməkdaşlıq Müqaviləsində yer alan bütün məsələlərin sürətlə həyata keçirilməsi üçün lazımi dəstəyi verdiklərini və bunu sona qədər davam etdirəcəklərini bildirib: “Bələdiyyələrimiz və rəsmi qurumlarımız Şimali Kiprin hər yerində geniş spektrli layihələr həyata keçirir. Nəqliyyatdan kənd təsərrüfatına və suvarmaya, turizmdən təhlükəsizliyə, yaşayış binalarından fəlakətlərə hazırlıq kimi hər sahədə Kipr Türk xalqının yanındayıq və dəstəkləyirik. Bu münasibətlə gənc kiprli qardaşlarımla aşağıdakı xoş xəbəri bölüşmək istərdim; İyul ayından etibarən Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti vətəndaşı olan tələbələrin qatqı və təhsil haqları baxımından Türkiyə Respublikası vətəndaşı olan tələbələrlə eyni prinsiplərə aid olacağına qərar vermişik. Ümid edirəm ki, aldığımız bu qərar Türkiyə universitetlərində təhsil almaq istəyən Kipr türk tələbələrimiz üçün faydalı olacaq. Türkiyə olaraq çörəyimizi, suyumuzu, gələcəyimizi Kiprli qardaşlarımızla bölüşməyə davam edəcəyik. Ümid edirəm ki, 50 il əvvəl bu torpaqlarda qurduğumuz sülh və əmin-amanlığı qoruyub saxlayacağıq və onun korlanmasına imkan verməyəcəyik”, - deyib.

20 İyul Sülh və Azadlıq Gününün Kipr Türk xalqına və Türk millətinə xeyirli olmasını arzulayan Ərdoğan: “Sülh əməliyyatında şəhid olan Mehmetçik və mücahidləri rəhmət, qazilərimizi isə hörmətlə yad edirəm. Şimali Kiprin azad, müstəqil, təhlükəsiz və sülhsevər bir dövlət olaraq gələcəyə doğru irəliləməsi üçün mübarizə aparan və tər tökən bütün dövlət və siyasətçilərimizə rəhmət diləyirəm”, - deyib.

Qadir, Bizimyol.info