Son illərdə süni intellekt ətrafında aparılan müzakirələr əsasən iki fərqli yanaşma üzərində qurulur. Bir tərəf bu texnologiyanı iqtisadi inkişafı sürətləndirəcək, elmi tərəqqini dərinləşdirəcək və insanların həyat keyfiyyətini yüksəldəcək əsas innovasiya kimi qiymətləndirir. Digər tərəf isə onun nəzarət mexanizmlərini gücləndirəcəyini, əmək bazarında ciddi dəyişikliklər yaradacağını və fərdi azadlıqlar üçün yeni risklər formalaşdıracağını düşünür. Hər iki yanaşmanın müəyyən əsasları olsa da, mövcud tendensiyalar göstərir ki, süni intellektin gələcəyi daha çox onun bəşəriyyət üçün faydalı alətə çevriləcəyinə işarə edir.

Tarixə nəzər saldıqda görürük ki, texnoloji inqilabların hər biri ilk mərhələdə narahatlıq doğurub. Buxar maşını, elektrik enerjisi, internet və avtomatlaşdırma da müəyyən peşələrin yox olacağı, cəmiyyətin dəyişəcəyi ilə bağlı ciddi müzakirələrə səbəb olmuşdu. Lakin uzunmüddətli perspektivdə həmin texnologiyalar iqtisadi məhsuldarlığı artırdı, yeni peşələr yaratdı və insanların rifah səviyyəsinin yüksəlməsinə töhfə verdi. Süni intellekti də bu baxımdan əvvəlki texnoloji transformasiyaların məntiqi davamı kimi qiymətləndirmək olar.

İqtisadçı Əli Səlimov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, artıq bu texnologiya səhiyyədə xəstəliklərin daha erkən diaqnostikasına, sənayedə istehsal proseslərinin optimallaşdırılmasına, maliyyə sektorunda risklərin daha dəqiq qiymətləndirilməsinə və elmi tədqiqatların sürətləndirilməsinə mühüm töhfə verir. Böyük həcmli məlumatların qısa müddətdə emalı insanın qərarvermə imkanlarını genişləndirir və resurslardan daha səmərəli istifadəni təmin edir. Bu səbəbdən dünyanın aparıcı iqtisadiyyatlarının süni intellekti gələcək inkişaf strategiyalarının mərkəzinə yerləşdirməsi təsadüfi deyil.

"Süni intellekt artıq geosiyasi müstəvidə də strateji resursa çevrilib. ABŞ və Çin arasında texnoloji liderlik uğrunda rəqabət göstərir ki, gələcəyin iqtisadi və siyasi üstünlüyü yalnız təbii ehtiyatlardan deyil, həm də məlumat, hesablama infrastrukturu və innovasiya potensialından asılı olacaq. Bununla yanaşı, süni intellektin hərbi və informasiya müstəvisində tətbiqi beynəlxalq təhlükəsizlik üçün yeni çağırışlar yaradır. Bu isə texnologiyanın inkişafını dayandırmağı deyil, onun istifadəsi üçün beynəlxalq hüquqi və etik normaların daha sürətlə formalaşdırılmasını zəruri edir", – deyə Əli Səlimov bildirib.

İqtisadçı deyib ki, bəzi peşələrin avtomatlaşdırılması qaçılmaz görünür. Lakin iqtisadi tarix göstərir ki, texnoloji yeniliklər bir tərəfdən ənənəvi peşələri azaltsa da, digər tərəfdən daha yüksək ixtisas tələb edən yeni fəaliyyət sahələri yaradır. Əsas məsələ texnologiyanın qarşısını almaq deyil, insan kapitalını bu transformasiyaya hazırlamaq, təhsil sistemini və peşə hazırlığını yeni iqtisadi reallığa uyğunlaşdırmaqdır.

"Süni intellektin gələcəyini müəyyən edəcək əsas amil alqoritmlərin gücü deyil, onların hansı hüquqi və etik prinsiplərlə idarə olunacağıdır.

Risklər texnologiyanın özündən deyil, onun qeyri-məsuliyyətli və nəzarətsiz tətbiqindən qaynaqlanır. Buna görə də effektiv tənzimləmə və beynəlxalq əməkdaşlıq şəraitində süni intellektin bəşəriyyət üçün nəzarət vasitəsindən daha çox inkişafı, innovasiyanı və rifahı təşviq edən güclü bir alətə çevriləcəyi ehtimalı daha yüksək görünür", – deyə o, fikrini yekunlaşdırıb.

İradə Cəlil, Bizimyol.info