Paytaxtın mərkəzində, şəhərin memarlıq simasını formalaşdıran əsas məkanlardan biri olan Nizami Kino Mərkəzi növbəti dəfə diqqət mərkəzinə düşdü. Təəssüf ki, bu dəfə səbəb nə film premyerası, nə də mədəni tədbir idi. Tarixi abidənin fasadına vurulan zərər divarlara yazılan cızma-qaralar cəmiyyət olaraq hansı nöqtədə dayandığımız sualını yenidən gündəmə gətirdi.

Bu hadisə sadəcə bir vandalizm aktı deyil. Bu, mədəniyyətə münasibətin göstəricisidir. Çünki mədəniyyət təkcə muzeylərdə qorunan eksponatlar və ya teatr səhnəsində nümayiş olunan tamaşalar deyil. Mədəniyyət həm də gündəlik davranışdır. Küçədə, ictimai məkanda, tarixə və mirasa yanaşmada özünü göstərən bir anlayışdır.

Tarixi abidələr bir millətin yaddaşıdır. Onlara vurulan hər zərbə, əslində kollektiv yaddaşa vurulan zərbədir. Bu cür hərəkətlər edən şəxslər bəlkə də bunun fərqində deyil. Amma məsələ məhz buradadır ki, fərqində olmamaq da problemin bir hissəsidir. Çünki mədəniyyət anlayışı yalnız qanunlarla deyil, həm də daxili məsuliyyət hissi ilə qorunur.

Qanunvericilik açıq şəkildə belə halları qadağan edir və məsuliyyət nəzərdə tutur. Amma cəza mexanizmi təkbaşına kifayət etmir. Əsas məsələ cəmiyyət daxilində bu cür davranışların qəbuledilməz sayılmasıdır. Əgər bir abidənin divarına yazı yazmaq kiməsə “adi” görünürsə, deməli problem daha dərindir.

Digər tərəfdən, bu hadisə ictimai nəzarətin də vacibliyini göstərir. Şəhər bizim ortaq məkanımızdır və onun qorunması yalnız dövlət qurumlarının deyil, hər bir vətəndaşın məsuliyyətidir. Bir divara yazılan söz bəzən sadəcə boya deyil o, münasibətin, düşüncə tərzinin ifadəsidir.

Bu gün Nizami Kino Mərkəzinin divarına yazılanlar silinəcək, bina bərpa olunacaq. Amma bu cür hadisələrin təkrarlanmaması üçün nə dəyişəcək?

Mədəniyyətə sahib çıxmaq onu yalnız sevməklə deyil, qorumaqla mümkündür. Əks halda, biz sadəcə gözəl binaların arasında yaşayan, amma onların dəyərini anlamayan bir cəmiyyətə çevrilə bilərik.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info