Dəniz sahilinə çatdığınız zaman ayaqlarınızın altındakı incə dənəli qumun haradan gəldiyini heç düşünmüsünüzmü?

Bizimyol.info "werbtekno"ya istinadən xəbər verir ki, bu füsunkar gözəlliyin arxasında duran proses əslində təbiətin milyonlarla il davam edən sənət əsərindən başqa bir şey deyil.

Üstəlik, bu işin yalnız qaya kimi faktorlardan ibarət olduğunu düşünürsünüzsə, yanılırsınız. Qumun əmələ gəlməsinə nə təsir etdiyinə baxın, növbəti dəfə daha diqqətli olacaqsınız.

Qum dənələri əslində qayaların və mineralların uzun bir səyahətinin nəticəsidir

Yer üzündəki dağlar, qayalıqlar külək, su və temperaturun dəyişməsi kimi təbii amillərin təsiri ilə daim aşınır. Bu aşınma prosesi böyük qayaların daha kiçik parçalara parçalanmasına səbəb olur və nəticədə incə qum dənələrinə çevrilir.

Qumun əsas komponentləri əslində davamlılığı sayəsində uzun məsafələrə daşına bilən kvars kimi sərt minerallardır.

Qum dənələri eroziyaya məruz qaldıqları yerlərdən başlayaraq çaylar və axarlarla daşınır

Çaylar bu dənəcikləri hündür yerlərdən alçaq ərazilərə axaraq özləri ilə aparır. Çayların dənizə töküldüyü deltalarda qum dənələri toplanır və dalğaların gücü ilə sahillərə çıxır.

Okean dalğaları da sahil boyu qum dənəciklərini yayaraq çimərliklər yaradır. Bu davamlı hərəkət çimərlik qumlarının daim yenilənməsini təmin edir.

Çimərlik qumunun bir hissəsi dəniz canlılarının qalıqlarından ibarətdir

Xüsusilə tropik bölgələrdə mərcan riflərinin və dəniz qabıqlarının parçalanması nəticəsində əmələ gələn bioloji qum dənələri də diqqəti cəlb edir. Ağ və incə quruluşu ilə məşhur olan bu qumlar mərcan qayalarının ölməsi və dəniz qabıqlarının parçalanması ilə çimərliklərə rəng və xarakter qatır.

Havay adalarının məşhur ağ qumlar balıqların tullantılarından əmələ gəlir. Foraminifer adlanan təkhüceyrəli, qabıqlı orqanizmlərin davamlı çürüməsi Bermud sahillərində çəhrayı çimərliklərin əmələ gəlməsində əhəmiyyətli rol oynayır.

Bütün bu gözəlliklər təhlükə altında ola bilər

İnsan fəaliyyəti qumun təbii dövranını risk altında qoya bilər. Həddindən artıq qum hasilatı və sahil tikintisi çimərlik eroziyasına və qum itkisinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən də çimərlik qumlarının mühafizəsi və davamlı istifadəsi ekoloji tarazlıq baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Növbəti dəfə çimərlikdə gəzdiyiniz zaman ayaqlarınızın altında hiss etdiyiniz o incə dənələrin arxasında dayanan uzun və çətin səyahəti xatırlayın. Təbiət möcüzəsini qorumaq və gələcək nəsillərə ötürmək bizim əlimizdədir.

Qadir, Bizimyol.info