Baxmayaraq ki, onun dəqiq mənşəyi hələ də sirr olaraq qalır, 1 Aprel Zarafat Günü bir neçə əsrdir ki, müxtəlif mədəniyyətlər tərəfindən qeyd olunur. Ənənələrinə başqalarına qarşı saxtakarlıq və ya praktik zarafatlar etmək, daha sonra isə 1 Aprel Zarafat Günü zarafatının mövzusunu anlamaq üçün sonunda “1 Aprel!” deyə qışqırmaq daxildir. Dəqiq tarixi sirr içində gizlənsə də, media və böyük brendlər tərəfindən 1 Aprel Zarafatlarının qəbul edilməsi qeyri-rəsmi bayramın uzunömürlülüyünü təmin etmişdir.

Bəzi tarixçilər 1 Aprel Gülüş Gününün 1582-ci ilə təsadüf etdiyini fərz edirlər. Həmin il Fransa 1563-cü ildə Trent Şurası tərəfindən tələb olunduğu kimi Yulian təqvimindən Qriqorian təqviminə keçib. Yulian təqvimində, Hindu təqvimində olduğu kimi, yeni il də 1 Aprel ətrafında, yaz gecə-gündüz bərabərliyi ilə başlayırdı. Xəbəri gec alan və ya yeni ilin başlanğıcının 1 yanvara keçirildiyini anlamayan və martın son həftəsindən 1 apreldə bayram etməyə davam edən insanlar zarafatların və saxtakarlıqların hədəfinə çevrilirdilər.

Tarixçilər həmçinin Aprel Gülüş Gününü qədim Romada mart ayının sonunda Kibele kultunun davamçıları tərəfindən qeyd olunan Hilariya (latınca “sevinc” mənasını verir) kimi festivallarla əlaqələndirirlər. Bu bayramda insanlar maskalanır, həmvətənlərini, hətta hakimləri lağa qoyurdular. Deyilənə görə, bayram Misir əfsanəsi olan İsis, Osiris və Setdən ilhamlanıb.

1 Aprel Gülüş Günü 18-ci əsrdə bütün Britaniyaya yayılmışdır. Şotlandiyada bu ənənə iki günlük bir tədbirə çevrildi. Tədbirdə insanlara saxta tapşırıqlar göndərilirdi. Daha sonra isə insanların dırnaqlarına saxta quyruqlar taxmaq və ya “məni təpiklə” işarələri vurmaq kimi zarafatlarla müşayiət olunan “Tailie Day” adlanan bir mərasim keçirilirdi.

1957-ci ildə BBC İsveçrə fermerlərinin rekord miqdarda spagetti məhsulu əldə etdiklərini və insanların ağaclardan əriştə yığdıqlarını göstərən görüntüləri yayımlamışdı. 1985-ci ildə Sports Illustrated-in yazıçısı Corc Plimpton, saatda 168 mil sürətlə sürətli top ata bilən Sidd Finch adlı təcrübəsiz atıcı haqqında uydurma məqalə dərc edərək bir çox oxucunu aldatmışdı. 1992-ci ildə Milli İctimai Radio keçmiş prezident Riçard Niksonun yenidən prezidentliyə namizəd olduğunu dediyi bir süjet yayımlamışdı, amma bu, əslində Nikson yox, aktyor idi.

Google illərdir 1 Aprel Gülüş Gününü təkrar-təkrar özəl zarafatlarla qeyd edir; “telepatik axtarış”dan tutmuş Google Xəritələrində Pac-Man oynamağa qədər hər şeyi əhatə edən tədbirlər təşkil edir. Azərbaycanda isə təəssüf ki, bu ənənə demək olar ki, hər gün yaşanır və bəlkə də elə buna görə də heç kim günündən asılı olmayaraq başqasına inanmır. Adını da gülüş günü qoyublar. Nəyə gülək, hansı günümüzə? Və ya bəlkə həqiqətən hər gün gülməli gündəyik.

İradə Cəlil, Bizimyol.info