ABŞ prezidenti Donald Trump İranla bağlı ultimatumunun müddətini beş gün uzadıb. O, bildirib ki, əgər Tehran Hörmüz boğazında gəmiçiliyin sərbəst hərəkətinə icazə verməsə, ölkənin enerji infrastrukturu hədəfə alınacaq. Bununla belə, Tramp ABŞ və İran arasında “çox yaxşı və məhsuldar danışıqlar” aparıldığını iddia edib.
Bizimyol.info xəbər verir ki, Trampın "Truth Social" platformasında yaydığı bu açıqlamaya Tehrandan dərhal rəsmi reaksiya verilməyib. Bu addım ən azı hələlik münaqişənin daha geniş miqyasda eskalasiyasının qarşısını almış kimi görünür.
İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu ilə əlaqəli "Fars" agentliyi danışıqların aparıldığını təkzib edib və ABŞ-la nə birbaşa, nə də dolayı əlaqələrin olduğunu bildirib. Dövlətə məxsus IRNA agentliyi də İran Xarici İşlər Nazirliyinə istinadən Vaşinqtonla heç bir danışıqların keçirilmədiyini açıqlayıb.
Son günlər Oman, Türkiyə, Misir və Pakistan münaqişənin dayandırılması üçün vasitəçilik səylərində iştirak edən ölkələr kimi qeyd olunur. Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi isə ölkəsinin Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçidi təmin etmək üçün intensiv çalışdığını bildirib.
Tramp bazar günü İrana 48 saatlıq ultimatum vermişdi. Buna cavab olaraq Tehran Yaxın Şərqdə ABŞ bazalarını elektriklə təmin edən obyektləri, Körfəz ölkələrində həyati əhəmiyyət daşıyan duzsuzlaşdırma qurğularını hədəf alacağını və İsrail ərazisinə zərbələri artıracağını bəyan edib.
"Fars" agentliyinin iddiasına görə, Tramp İranın Qərbi Asiyada yerləşən bütün elektrik stansiyalarını hədəf alacağı xəbərdarlığından sonra geri addım atıb. İran dövlət televiziyası da “ABŞ prezidenti İranın qəti xəbərdarlığından sonra geri çəkildi” məzmunlu xəbər yayımlayıb.
İranın hücumları nəticəsində dünya neftinin və mayeləşdirilmiş qazın təxminən beşdə birinin daşındığı Hörmüz boğazı faktiki olaraq bağlanıb və bu, qlobal iqtisadi böhran riskini artırıb. Bazar ertəsi səhər birjalar kəskin eniş yaşasa da, Trampın qərarından sonra neft qiymətləri sabitləşib, maliyyə bazarları isə qismən bərpa olunub.
Bu arada, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri hava hücumundan müdafiə sistemlərinin yeni İran zərbələrini dəf etməyə çalışdığını açıqlayıb. ABŞ və İsrail aviasiyası isə İran ərazisində hədəflərə intensiv hücumlarını davam etdirir.
Tramp bildirib ki, ABŞ və İran son iki gün ərzində “çox yaxşı və məhsuldar danışıqlar” aparıb və o, İranın enerji obyektlərinə qarşı bütün hərbi zərbələrin beş gün müddətinə təxirə salınması barədə göstəriş verib. Bu qərarın davam edən görüş və müzakirələrin nəticəsindən asılı olacağı vurğulanıb.
Lakin tərəflərin münaqişəyə “tam və qəti həll” tapmaq üçün necə razılığa gələcəyi hələ də aydın deyil. Müharibə ötən ay ABŞ və İsrailin hava zərbəsi ilə başlayıb və nəticədə İranın ali lideri Əli Xamenei, həmçinin bir sıra yüksək vəzifəli şəxslər həlak olub.
Benyamin Netanyahu rəhbərlik etdiyi İsrail hökuməti isə İranın hücumlarına “bütün cəbhələrdə” cavab verəcəyini bəyan edib. Son hücumlarda İranın atdığı iki raket İsrailin cənubunda 100-dən çox insanın yaralanmasına səbəb olub.
İran tərəfi isə sərt mövqe nümayiş etdirərək ABŞ hücum edəcəyi təqdirdə Yaxın Şərqdə mühüm infrastruktur obyektlərini, o cümlədən su sistemlərini “geri dönməz şəkildə məhv edəcəyini” bildirib.
28 fevralda başlanan müharibə nəticəsində indiyədək 2000-dən çox insan həlak olub, onların əksəriyyəti İranda qeydə alınıb.
