Ölkəmizdə və bütün dünyada temperaturun artması təkcə yaşlıları və ya səhhətində problemi olanları deyil, həm də sağlam gəncləri və böyükləri narahat etməyə başlayıb. Alimlər yüksək rütubətlə birləşən temperaturun həddindən artıq artması ilə bağlı təşvişə düşüblər və insanların təhlükəsizliyi üçün yuxarı temperatur həddini araşdırmağa başlayıblar. Və müəyyən olub ki, bu temperatur düşündüyümüzdən çox aşağıdır. Üst temperatur həddi ilə bağlı araşdırmalar narahatlıq doğurub.
Bizimyol.info xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, 2010-cu ildə aparılan bir araşdırmada, insan orqanizmi üçün 100 faiz rütubətdə, 35°C və ya 50 faiz rütubətdə yuxarı həddin 46.1°C olduğu müəyəyn edilib. Bu həddən sonra orqanizmin tərin buxarlanması ilə özünü soyuda bilməyəcəyi müəyyən edilib.
Bu yaxınlarda laboratoriya şəraitində insanlar üzərində sınaqdan keçirilmiş bu vəziyyət daha da böyük narahatlıq yaradıb. İnsan təhlükəsizliyi üçün yuxarı temperatur həddini araşdırmaq üçün subyektlər gündəlik işlərini görə biləcəkləri bir otağa yerləşdirilib. Penn State Universitetindəki Noll Laboratoriyasına gələn sağlam iştirakçılar duş qəbul etmək, yemək hazırlamaq, yemək kimi gündəlik fəaliyyətləri simulyasiya etmək üçün kifayət qədər hərəkət edə bilirdi. Tədqiqatçılar, yüzlərlə ayrı təcrübədə otaqdakı temperaturu və ya rütubəti yavaş-yavaş artırdılar və subyektin temperaturunun yüksəlməyə başladığını müşahidə etdilər. Kritik perimetri keçdikdən sonra təhlükələr görünməyə başlayır. Daxili temperaturumuzun davamlı olaraq yüksəlməyə başladığı temperatur və rütubətin birləşməsinə “kritik ətraf mühit həddi” deyilir. Bu həddən aşağı olduqda, bədən uzun müddət nisbətən sabit əsas temperaturu saxlaya bilər. Bu hədddən yuxarı temperatur davamlı olaraq yüksəlir və uzun müddət məruz qalma ilə istiliklə bağlı xəstəlik riski artır.
Bədən həddindən artıq qızdırıldığında, ürək istiliyi yaymaq üçün dəriyə qan axını pompalamaq üçün daha çox işləməli olur, həmçinin tərlədiyimiz zaman bədən mayelərini azaldır. Bu araşdırma nəticəsində ətraf mühitin yuxarı həddinin hətta 35 dərəcədən aşağı olduğu müəyyən edilib.
Yeni araşdırmalar göstərir ki, yuxarı hədd 100 faiz rütubətdə 31°C və ya 60 faiz rütubətdə 38°C-dir. Nəticədə, isti havalarda gözlədiyimizdən daha diqqətli olmalıyıq.
Mütəxəssislər son araşdırmalarından sonra yaşlı kişiləri və qadınları sınaqdan keçirmək istəyirlər ki, təhlükəsizliyin yuxarı hədlərini görsünlər. Yaşlılar üçün yuxarı temperatur həddi ürək xəstəliyi və tənəffüs problemləri riskinin artması səbəbindən çox aşağı olacaq.
Hava istiliyinin artmasının bizə təsirini birlikdə görəcəyik.
Bu araşdırma çox vacibdir, çünki Yer kürəsinin orta temperaturu yüksəlməyə davam etdikcə istilik dalğaları həm güclənəcək, həm də intensivləşəcək və bunun insan sağlamlığına necə təsir edəcəyini hələ dəqiq bilmirik.
Həkim terapevt Məlahət Abbasova Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, isti havada ürəyin ritmik sürəti pozulur. Həddindən artıq susuzlaşma, tənəffüs çətinliyi yaranır. Bunların nəticəsi yenə ölümdür.
Məlahət Abbasova“İnsan bədəni və tənəffüs sistemləri; 65 C temperatura qədər qısa bir müddət, 120 C-yə 15 dəqiqə, 143 C-ə 5 dəqiqə və 177 C temperatura 1 dəqiqə dözə bilir. Bundan sonrası ölümdür”-deyə həkim vurğulayıb.
İradə Cəlil, Bizimyol.info
