Bununla çox tanış olmasaq da, yer üzündəki bir çox heyvan əslində insanlar kimi xərçəngə tutulur və həyatını itirir. Bəziləri istisna olmaqla!
Bizimyol.info "webtekno"ya istinadən xəbər verir ki, təəccüblüdür ki, balinalar və fillər kimi böyük heyvanların xərçəngə tutulma ehtimalı digər heyvanlara nisbətən daha azdır və buna görə də bu xəstəlik səbəbindən ölümlə üzləşmə ehtimalı daha azdır.
Bəs böyük heyvanlar xərçənglə necə mübarizə aparacağını necə bilirlər?
Ümumiyyətlə, iri ölçülü heyvanların xərçəng riski siçan və ya insanlardan xeyli aşağıdır
Lakin iri bədənli və uzunömürlü canlıların daha çox bədən hüceyrəsi olduğu və bu hüceyrələr daha çox bölündüyü üçün onların xərçəngə tutulma riskinin qısa ömürlü və kiçik canlılara nisbətən daha yüksək olacağı gözlənilir.
Ancaq orta hesabla 80 il ömür sürən fillər və balinalar bu perspektivin doğru olmadığını göstərir. Bu vəziyyət həm də "peto paradoksu" ilə bağlıdır.
Riçard Peto öz paradoksunun həlli olaraq fillərin, balinaların və digər xərçəngə davamlı heyvanların daha böyük, daha uzun ömürlü bədənlərə sahib olmaq üçün xərçəngə qarşı xüsusi mexanizmlər əldə etmələrini bildirir.
Petonun fikrincə, onlarda bu mexanizmlər olmasaydı, bu iri və uzunömürlü heyvanlar xərçəngdən daha tez öləcəkdilər
Bu səbəbdən o, böyük heyvanların müəyyən bir uyğunlaşma növü inkişaf etdirməsini təkid edir. Həmçinin 2015-ci ildə bir komanda Petonun nəzəriyyəsini dəstəkləyən bir neçə dəlil tapdı.
Bu tədqiqatçılar Asiya və Afrika fillərinin genomunu tədqiq edərək, bu fillərdə TP53 adlı şiş bastırıcı genin 20 nüsxəsinin olduğunu aşkar ediblər.
Başqa bir araşdırmada fillərdə Leykemiya İnhibitor Faktoru adlı genin əlavə 11 nüsxəsinin olduğu müəyyən edilib. Bu genin işi DNT zədələnməsinə cavab olaraq hüceyrə ölümünü təşviq etmək idi.
Bu mövzuda aparılan müxtəlif araşdırmalar da bir filin xərçəngə tutulsa belə, nadir hallarda bu səbəbdən öldüyünü ortaya qoyub. Xülasə, böyük canlıların bədənləri xərçənglə mübarizə üçün müxtəlif müdafiə mexanizmləri inkişaf etdirir.
Qadir, Bizimyol.info
