Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Azərbaycan qaz ixracının coğrafiyasını genişləndirərək əvvəllər mümkün görünməyən bazarlara, o cümlədən Suriyaya təbii qaz nəql edir və gələcəkdə bu marşrutun qonşu ölkələri də əhatə edə biləcəyini istisna etmir. Dövlət başçısı eyni zamanda Avropa ilə enerji əməkdaşlığının davamlı inkişafı üçün uzunmüddətli müqavilələrin imzalanmasının və qaz nəqli infrastrukturunun birgə genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
- Azərbaycanın Suriya istiqamətində qaz ixracına başlaması və bu marşrutun regionun digər ölkələrinə qədər genişlənməsi ölkənin enerji diplomatiyasına və yeni ixrac bazarlarının formalaşmasına hansı strateji üstünlükləri qazandıra bilər?
İqtisadçı Əli Səlimov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, 14 iyul 2026-cı il tarixində Şuşada keçirilən IV Qlobal Media Forumunda Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın qaz ixracının coğrafiyasının genişləndirilməsi ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər ölkənin enerji strategiyasının yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu göstərən mühüm mesaj kimi qiymətləndirilməlidir. Dövlət başçısının Azərbaycanın artıq Suriyaya təbii qaz ixrac etdiyini və gələcəkdə bu marşrutun regionun digər ölkələrini də əhatə edə biləcəyini bildirməsi enerji diplomatiyasının yeni istiqamətlər üzrə inkişaf etdiyini nümayiş etdirir. Eyni zamanda, Avropa ilə enerji əməkdaşlığının uzunmüddətli müqavilələr və yeni nəqliyyat infrastrukturu əsasında genişləndirilməsinin vacibliyinə diqqət çəkilməsi Azərbaycanın həm regional, həm də beynəlxalq enerji təhlükəsizliyində rolunun daha da gücləndiyini göstərir.
O bildirib ki, son illərdə Azərbaycan həyata keçirdiyi ardıcıl enerji siyasəti sayəsində dünyanın etibarlı enerji tərəfdaşlarından birinə çevrilib. Cənub Qaz Dəhlizi, TANAP və TAP layihələrinin uğurlu fəaliyyəti ölkənin Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm mövqeyə malik olduğunu təsdiqləyib. İndi isə qaz ixracının yeni istiqamətlərə yönəlməsi Azərbaycanın enerji siyasətinin daha çevik və çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir. Bu da ölkənin yalnız mövcud bazarlarla kifayətlənmədiyini, eyni zamanda yeni əməkdaşlıq platformaları formalaşdırmaq istiqamətində ardıcıl addımlar atdığını nümayiş etdirir.
"Suriya istiqamətində qaz ixracının başlanması ilk növbədə Azərbaycanın ixrac bazarlarının şaxələndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. İxrac coğrafiyasının genişlənməsi enerji sektorunda dayanıqlılığı artıran əsas amillərdən biridir. Daha çox bazara çıxış əldə edən ölkə beynəlxalq enerji bazarında baş verən dəyişikliklərə qarşı daha çevik mövqe nümayiş etdirə bilir. Bu isə həm iqtisadi sabitliyin möhkəmlənməsinə, həm də enerji gəlirlərinin uzunmüddətli perspektivdə daha etibarlı əsaslar üzərində formalaşmasına şərait yaradır", – deyə o vurğulayıb.
Başqa tərəfdən, bu addım Azərbaycanın Yaxın Şərqdə iqtisadi və enerji əməkdaşlığını genişləndirməsi baxımından da yeni imkanlar açır. Regionda bərpa və yenidənqurma proseslərinin sürətləndiyi bir dövrdə enerji təminatı iqtisadi inkişafın əsas şərtlərindən biri hesab olunur. Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi bu prosesdə iştirak etməsi ölkənin beynəlxalq nüfuzunu daha da artırmaqla yanaşı, yeni iqtisadi əməkdaşlıq layihələrinin yaranmasına da stimul verəcək. Bu isə enerji diplomatiyasının artıq yalnız enerji ixracı ilə məhdudlaşmadığını, daha geniş iqtisadi tərəfdaşlıq mexanizminə çevrildiyini göstərir.
"Prezident İlham Əliyevin marşrutun gələcəkdə regionun digər ölkələrini də əhatə edə biləcəyinə dair fikirləri Azərbaycanın uzunmüddətli enerji strategiyasının perspektivlərini nümayiş etdirir. Əgər bu istiqamət üzrə əməkdaşlıq genişlənərsə, Azərbaycan təkcə Cənubi Qafqazın deyil, Yaxın Şərqin enerji xəritəsində də əsas iştirakçılardan birinə çevrilə bilər. Bu isə ölkənin geoiqtisadi əhəmiyyətini artırmaqla yanaşı, regional əməkdaşlığın və iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə də mühüm töhfə verəcək", – deyə o bildirib.
İqtisadçı deyir ki, dövlət başçısının Avropa ilə enerji əməkdaşlığında uzunmüddətli müqavilələrin və qaz nəqli infrastrukturunun genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulaması da xüsusi diqqət çəkir. Müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi yalnız resurs ehtiyatları ilə deyil, etibarlı infrastruktur və uzunmüddətli tərəfdaşlıq münasibətləri ilə təmin olunur. Azərbaycanın bu istiqamətdə həyata keçirdiyi siyasət ölkənin həm Avropa, həm də digər regionlar üçün etibarlı enerji təchizatçısı statusunu daha da möhkəmləndirir. Bu yanaşma yeni investisiyaların cəlb olunmasına, hasilat imkanlarının artırılmasına və enerji layihələrinin davamlı inkişafına da əlverişli zəmin yaradır.
"Bütövlükdə, Azərbaycanın həm Avropa, həm də Yaxın Şərq istiqamətində paralel şəkildə enerji əməkdaşlığını genişləndirməsi ölkənin balanslı və praqmatik xarici siyasətinin uğurlu nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir. Enerji diplomatiyası artıq təkcə iqtisadi gəlir mənbəyi deyil, həm də beynəlxalq əməkdaşlığın, regional sabitliyin və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsinə xidmət edən mühüm strateji alətə çevrilib.
Suriya istiqamətində qaz ixracının başlanması və gələcəkdə bu marşrutun daha geniş coğrafiyanı əhatə etməsi Azərbaycanın enerji siyasətində yeni imkanlar açır. Bu proses ölkənin ixrac bazarlarını genişləndirir, beynəlxalq enerji bazarındakı mövqeyini daha da möhkəmləndirir və Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi nüfuzunu artırır", – deyə o bildirib.
İradə Cəlil, Bizimyol.info
