Vətəndaş Mətanət Quliyeva sosial media platforması “Facebook” da fəaliyyət göstərən “Müştəriyəm şikayətim var” qrupunda paylaşım edərək bildirib ki, əvvəllər “Olivia” kosmetika mağazasından verilən cavablar onu qane etməsə də, heç olmasa həftədə 1 dəfə də olsa müraciətlərə cavab verilirdi. Onu sözlərinə görə hazırda isə nə mağazanın çağrı mərkəzi, nə də “WhatsApp” üzərindən edilən müraciətlərə vaxtında cavab verilmir.
O deyib ki, məhsul haqqında məlumat almaq istədikdə “gedin mağazaları gəzin, birində taparsınız”, yaxud standart cavab olaraq “sistemdə problem var görə bilmirik” deyərək işlərini bitmiş hesab edirlər.
“Belə xidmət olmur. Müştəri ilə danşmağın qaydası var”, – deyə o bildirib.
Həmin statusun şərh bölməsində başqa vətəndaşlar da şikayətlərini yazıblar.
Vətəndaş bildirib ki, aldığı məhsul ona verilməyib, daha sonra geri qayıdaraq götürmək istədikdə isə ona məhsulun səbətdə qaldığı bildirilib.
Başqa bir vətəndaş deyib ki, həssas dərilər üçün nəzərdə tutulan günəş kremi əvəzinə quru dəri üçün olan məhsul verilib. Geri qaytarmaq istədikdə isə satıcı tərəfindən ona cərimə tətbiq ediləcəyi bildirilib və bu səbəbdən məhsulu qaytara bilməyib.
Daha sonra bir vətəndaş də yazıb ki, ona məhsullar düzgün göndərilməyib.
“Mağazadan onlayn sifariş verdikdən sonra məhsulların düzgün göndərilmədiyini gördüm. Əlaqə saxlamağıma baxmayaraq nə zənglərə, nə də mesajlara cavab verən olmayıb”.
Bir xanım isə yazıb ki, endirimdə göstərilən məhsullar barədə kassada soruşduqda “səhv olub” cavabı verilib. Onun sözlərinə görə, müştəriyə yanaşma zəifdir və laqeyd münasibət göstərilir.
İstehlakçı şikayətləri üzrə hər hansı yoxlama aparılıbmı?
Vitrində endirimli qiymət göstərildiyi halda kassada fərqli qiymətin tətbiq olunması qanunvericilikdə necə tənzimlənməlidir?
Yaranan suallarla bağlı Prezident yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinə sorğu ünvanladıq. Qurumdan Bizimyol.info xəbər portalının sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, bu tələblər elektron ticarət vasitəsilə həyata keçirilən satışlara da şamil olunur:
“Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə əsasən, satıcı alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. Əgər alqı-satqı müqaviləsinə görə növlər, modellər, ölçülər, rənglər və ya digər əlamətlər üzrə müəyyən nisbətdə (çeşiddə) əşyalar verilməlidirsə, satıcı alıcıya tərəflərin razılaşdırdıqları çeşiddə əşyalar verməyə borcludur.
Bu tələblər məsafədən bağlanan alqı-satqı müqavilələrinə, o cümlədən elektron ticarət vasitəsilə həyata keçirilən satışlara da şamil olunur.
Həmçinin bildiririk ki “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, satıcı (icraçı) istehlakçını maraqlandıran mal, iş və ya xidmətin qiyməti, istehlak xassələri (qida məhsulları barəsində isə həm də qida və enerji dəyəri, tərkibi, miqdarı, keyfiyyət göstəriciləri, istehsal tarixi, yararlılıq müddəti, tərkibindəki allergenlər, mənşəyi), əldə edilməsi şərtləri, təminat öhdəlikləri və iddiaların irəli sürülməsi, malın işlədilməsi, saxlanılması və təhlükəsiz istifadəsi üsulları və qaydaları barəsində istehlakçıya zəruri və düzgün məlumat verməlidir. Satılan mal barəsində yanlış məlumatın və ya kifayət qədər dolğun olmayan məlumatın verilməsi, istehlakçının lazımi xassələrə malik olmayan malı (işi, xidməti) almasına səbəb olmuşdursa, onun müqaviləni ləğv etmək və itkilərin ödənilməsini tələb etmək hüququ vardır.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 03.04.2014-cü il tarixli 94 nömrəli Qərarı ilə təsdiq olunmuş "Azərbaycan Respublikasında ticarət, ictimai iaşə, məişət və digər növ xidmət Qaydaları"nın tələblərinə əsasən, satışda olan bütün malların üzərində malın adı, növü və qiyməti göstərilməklə, dəqiq tərtib edilmiş qiymət kağızı olmalıdır. Malın adı, çəkisi və növü qablaşdırmada göstərilərsə, qiymət yarlığında ancaq mal vahidinin dəyəri qeyd olunmalıdır”.
Qurum istehlakçının hüquqlarının pozulduğu halda vəziyyəti belə izah edir: “Məhsulun satış qiyməti piştaxta və ya vitrinlərdə göstərilən qiymət hesab edildiyindən, istehlakçılarla hesablaşmalar məhz həmin qiymətə uyğun aparılmalıdır. Ödəniş zamanı istehlakçıdan məhsulun üzərində göstərilən qiymətdən fərqli qiymətlə ödənişin tələb edilməsi istehlakçı hüquqlarının pozulması, yəni malın (xidmətin) hesabına dair istehlakçıların aldadılması kimi qiymətləndirilir.
İstehlakçı məhsul alarkən vitrin və kassa qiymətləri arasında fərqlə qarşılaşdığı halda mağaza rəhbərliyinə müraciət edərək məhsulun vitrində göstərilən qiymətlə satılmasını tələb etmək hüququna malikdir.
Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 445.1-ci maddəsinə əsasən, qiymət intizamının pozulmasına, yəni satışda olan malların üzərində qiymət kağızlarının və ya göstərilən xidmətlər və ya işlər üçün qiymət cədvəllərinin (menyuların) olmamasına və ya onların düzgün tərtib edilməməsinə görə 800 manatdan 1000 manatadək məbləğdə, 447.0.1-ci maddəsinə əsasən mal satan və ya əhaliyə xidmət göstərən şəxslər tərəfindən malın hesabına dair istehlakçıların az miqdarda alddılmasına görə fiziki şəxslər 350 manatdan 500 manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər 1500 manatdan 2000 manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər 4000 manatdan 6000 manatadək məbləğdə cərimə edilir”.
O da vurğulanıb ki, müvafiq sahədə nəzarət tədbirləri “Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların tənzimlənməsi və sahibkarların maraqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun tələblərinə əsasən həyata keçirilir.
“Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların dayandırılması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə ölkə ərazisində sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamalar 2027-ci il yanvarın 1-dək dayandırılıb. Nəzərdə tutulmuş müddətdə Agentlik yalnız insanların həyat və sağlamlığına, dövlətin təhlükəsizliyinə və iqtisadi maraqlarına mühüm təhlükə yaradan hallarla bağlı əsaslandırılmış müraciətlər daxil olduqda yoxlama apara bilər.
Bildiririk ki, Agentliyə daxil olan istehlakçı müraciətləri əsasında mütəmadi araşdırmalar aparılır və qanunvericiliyə uyğun tədbirlər görülür.
Günel Həsənova, Bizimyol.info
