Son aylarda ölkənin müxtəlif bölgələrində əvvəlcə insanlar arasında yayılan mövsümi xəstəliklər, ardınca mal-qara arasında müşahidə olunan yoluxucu problemlər və indi də ev quşlarının kütləvi tələfi kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan əhalini ciddi narahat edir. Xüsusilə regionlarda toyuq, hinduşka və ördəklərin qısa müddətdə ölməsi həm iqtisadi, həm də epidemioloji baxımdan təhlükə siqnalı kimi qiymətləndirilir.

Rayon sakinləri bildirirlər ki, xəstəlik quşlarda əvvəlcə halsızlıqla başlayır. Daha sonra baş nahiyəsində qaralma müşahidə edilir və bir neçə saat, maksimum bir gün ərzində tələf baş verir. Xəstəliyin bu qədər sürətli inkişaf etməsi onun yoluxucu xarakter daşıdığı ehtimalını gücləndirir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, təsvir olunan əlamətlər quş qripi, Nyukasl xəstəliyi və ya digər viral infeksiyalarla uyğunluq göstərə bilər. Bu cür xəstəliklər çox sürətlə yayılır və qısa müddətdə yüksək tələfata səbəb olur. Xüsusilə sanitar-gigiyenik qaydalara əməl edilmədikdə, xəstə quşlar sağlam sürülərə asanlıqla yoluxdurur. Lakin dəqiq diaqnoz yalnız laborator analizlərdən sonra qoyula bilər. Buna görə də kənd sakinlərinin özbaşına müalicə üsullarına əl atmaması, dərhal baytarlıq xidmətlərinə məlumat verməsi vacibdir.

Son dövrlərdə xəstəliklərin həm insanlar, həm də heyvanlar arasında ardıcıl şəkildə yayılması cəmiyyətdə haqlı suallar doğurur. Mütəxəssislər bunu əsasən mövsümi dəyişikliklər, iqlim faktorları, heyvanların saxlanma şəraiti və profilaktik tədbirlərin zəifliyi ilə izah edirlər.

İqlim dəyişiklikləri virus və bakteriyaların yayılma arealını genişləndirir. Temperatur fərqləri, rütubət və qapalı şəraitdə saxlanma heyvanların immun sistemini zəiflədir. Eyni zamanda, kənd təsərrüfatında bio-təhlükəsizlik qaydalarına tam əməl olunmaması infeksiyaların sürətlə yayılmasına səbəb olur.

“Növbəti hədəf kim olacaq?” sualı emosional səslənsə də, mütəxəssislər bildirirlər ki, əsas məsələ panika yox, profilaktikadır. İnsan sağlamlığı ilə heyvan sağlamlığı bir-biri ilə sıx bağlıdır. Baytarlıq və səhiyyə qurumlarının koordinasiyalı fəaliyyəti, vaxtında vaksinasiya və nəzarət tədbirləri potensial risklərin qarşısını ala bilər.

Əgər profilaktik tədbirlər gücləndirilməzsə, lokal yoluxmaların daha geniş miqyas alması mümkündür. Bu isə həm ərzaq təhlükəsizliyinə, həm də kənd təsərrüfatında çalışan minlərlə ailənin gəlirinə ciddi zərbə vura bilər.

Hazırkı vəziyyət göstərir ki, insan, heyvan və ətraf mühit sağlamlığı bir-birindən ayrı deyil. Məsuliyyətli yanaşma və vaxtında müdaxilə ilə bu cür xəstəliklərin qarşısını almaq mümkündür. Əsas odur ki, xəbərdarlıqlar vaxtında ciddiyə alınsın və profilaktika tədbirləri sistemli şəkildə həyata keçirilsin.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info