İnsan beynini oyaq saxlayan hüceyrələr şəbəkəsinin son dərəcə ətraflı xəritəsi yaradılıb.
Bizimyol.info "webtekno"ya istinadən xəbər verir ki, bu hissənin iş prinsiplərini başa düşmək şüurun nə olduğunu anlamaqda böyük bir irəliləyiş olacaq.
Beynimizin hər bir hissəsi başqa bir və ya bir neçə fəaliyyətdən məsuldur. Bu hissələrdən oyaqlıqla bağlı olan hissə əvvəl müəyyən edilib. İndi bu bölgədəki hüceyrələrin və onların yaratdığı şəbəkənin təfərrüatları ortaya çıxıb. Oyanıq qalmamızı təmin edən bu hissə, təbii ki, şüurla bağlı araşdırmalar üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Beynimizdə şüurla məşğul olan iki hissə var, beyin qabığı və onun altındakı kortikal quruluş. Korteksimiz ətraf mühitdən gələn məlumatları emal etməkdən məsul olduğu halda, subkortikal hissə korteksdəki dövrələrimizi birləşdirməkdən məsuldur. Tədqiqatın rəhbəri olan Koma və Şüur İtkisi Neyroimaging Laboratoriyasından Dr. Brian Edlov deyir ki, siqnallar beynin qalan hissəsini aktivləşdirən və stimullaşdıran subkortikal hissədən göndərilir.
Əvvəllər beynin subkortikal hissəsi haqqında biliklərimiz kifayət qədər məhdud idi. Bu bölgədəki fəaliyyətlər heyvanlarda boyalı kimyəvi maddələrlə araşdırılsa da, insanlarda vəziyyət fərqli və daha mürəkkəb idi. Xəritəçəkmə işləri ilə bu hissəni anlamaq üçün qapılar açılıb.
Bu araşdırmada tədqiqatçılar ölməzdən əvvəl orqanlarını bağışlayan donorların beyinlərindən istifadə ediblər. MRT üsulları ilə təsvir edilən beyinlər əvvəllər beyinləri ilə bağlı heç bir problem yaşamayan donorlardan seçilib. Alimlər müxtəlif mayelərin axınlarını izləyərək həm əlaqə yollarını, həm də hansı yolların daha güclü olduğunu aşkar ediblər.
Tədqiqat şüurumuzun açıq olduğu dövrdə aktiv olan əsas hissələrin şəbəkələrini də ortaya qoyub. Beyin sapı, hipotalamus və talamus oyaq olduğumuz müddətdə birlikdə və intensiv işləyir. Xəyal qurarkən bu hissə xüsusilə aktivdir və başqa bir işə diqqət yetirmir.
Tədqiqatçılar bu araşdırmanın gələcəkdə şüur və şüurlu olmağı anlamaq üçün yeni araşdırmalara səbəb olacağına inanırlar. Tədqiqat "Science Translational Medicine" jurnalında dərc olunub.
Qadir, Bizimyol.info
