"Qlütensiz pəhrizin hər kəs üçün uyğun olmaya bilər və bu bəzi insanlarda sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər, buna görə də belə pəhrizləri dietoloqla məsləhətləşərək həyata keçirmək lazımdır".

Bizimyol.info xəbər verir ki, bunu Türkiyə mətbuatına Ondokuz May Universiteti (OMÜ) Sağlamlıq Elmləri Fakültəsi Qidalanma və Dietetika Bölüm Başçısı Prof. Dr. Pınar Sökülmez Kaya deyib. O, qlütensiz pəhrizin müxtəlif xəstəliklərin, xüsusilə çölyak xəstəliyi, romatoid artrit (oynaq revmatizmi), fibromiyalji (toxuma revmatizmi), endometrioz (bir növ kist xəstəliyi), 1-ci tip diabet, tiroid, autizm, şizofreniya, psoriaz və piylənmə xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edildiyini bildirib.

Qlütensiz pəhrizin əsas prinsipinin buğda, arpa, çovdar və bu taxıllardan hazırlanan heç bir qidanın istehlak edilməməsi olduğunu izah edən Kaya: "Qadağan olunmuş taxıllar istisna olmaqla, qarğıdalı, düyü və darı kimi özəyi olmayan taxıllar, qlütensiz dənli bitkilərdir. Bu taxıllar glutensiz pəhrizin müxtəlifliyini artırır və qida qəbulunu zənginləşdirir", - deyə qeyd edib.

"Hər kəsə uyğun olmayan pəhriz"

Günümüzdə məşhur olan qlütensiz pəhrizin xəstəlikdən başqa arıqlama məqsədləri üçün istifadə edilməsinin yanlış olduğuna işarə edən Kaya: "Bu pəhriz sizi buğda, arpa və çovdar kimi qidalardan məhrum edə bilər. Buğda məhsulları ümumiyyətlə "B" vitaminləri, dəmir, kalsium və liflə zəngindir. Bu səbəbdən qlütensiz pəhriz saxlayan insanlarda bu qida maddələrində çatışmazlıq ola bilər. Bəzi qlütensiz məhsullar emal edilə bilər və yüksək şəkər ola bilər.

Bu, eyni zamanda, çəki artımına və metabolik problemlərə səbəb ola bilər. Bəzi insanlarda bağırsaq florasının balansını poza və həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Bu, hər kəsə uyğun olmayan bir pəhriz ola bilər. Ona görə pəhriz diyetoloqla məsləhətləşərək tətbiq edilməlidir. Hər bir fərdin ehtiyacları fərqlidir və pəhriz tələbləri şəxsi sağlamlıq vəziyyəti, yaş, cins və həyat tərzi kimi amillərdən asılı olaraq dəyişə bilər", - deyə qed edib.

"Türkiyədə 250 min ilə 750 min arasında çölyak xəstəsi olduğu təxmin edilir".

Kaya, glutensiz pəhrizin yüksək glisemik indeksi (karbohidratların qanda qlükoza səviyyəsinə təsirini ölçən bir sistem) və yüksək doymuş lipid tərkibinə görə piylənmə riskini artırdığını ifadə edərək, bunları söylədi:

“Müalicə olunan çölyak xəstələrinin bəzi alt qruplarında qida çatışmazlığı, xüsusilə lif, folat, vitamin "B12", "D" vitamini, kalsium, dəmir, sink və maqneziumun aşağı səviyyədə olması davam edə bilər. Qlütensiz pəhrizdə qida çatışmazlığının qarşısını almaq üçün tərəvəz, meyvə və paxlalıların istehlakına əhəmiyyət verilməlidir. Qlutensiz pəhrizlər enerji, yağ, karbohidratlar və lif kimi qida maddələrinin balanssız qəbulu səbəbindən bədən çəkisinin artmasına səbəb ola bilər. Əgər bu pəhrizə əməl edilirsə, qidalanma dəstəyi və dərmanlarla təqib edilməlidir.

Ölkəmizdə çölyak xəstəliyinə tutulma nisbəti yüzdə 1-3 arasında dəyişir. Çölyak xəstəliyi bağırsaqlarda qlütenə qarşı dözümsüzlük (bədənin qidanın tərkibindəki maddəyə reaksiyası) nəticəsində yaranan otoimmün xəstəlikdir. Bu halda immunitet sistemi tərkibində özü olan qidalara dözə bilmir və nazik bağırsağa zərər verə bilər. Çölyak xəstəliyi olanlar üçün qlütensiz pəhriz yeganə effektiv müalicədir.

Qadir, Bizimyol.info