Dünyaca məşhur içki olan Türk qəhvəsinin Türk mədəniyyətində mühüm yeri var.

Qəhvənin dəmləmə texnikası, aromatik dadı, fərqli köpüklü tərkibi və təqdimatı Türk qonaqpərvərliyinin və dostluğunun əvəzsiz elementidir. Türk qəhvəsi üçün “Qəhvənin qırx illik xətri var” deyimi bu içkinin Türkiyədəki ayrılmaz rolunun sübutudur.

Türk qəhvəsi həm zərif təqdimatları, həm də ətri və məxmər köpüyü ilə qəhvə həvəskarlarını valeh edir. Canlandıran, enerji verən xüsusiyyətləri ilə tanınan Türk qəhvəsi özünəməxsus dadı və ənənəvi dəyərinə görə 2013-cü ildə YUNESKO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs siyahısına daxil edilib.

Türk qəhvəsinin YUNESKO-nun siyahısına daxil olduğu tarix olan dekabrın 5-i, yəni sabah “Dünya Türk Qəhvəsi Günü” kimi qeyd olunur. Qeyd edək ki, qəhvə Türkiyəyə ilk dəfə Osmanlı Sultanı Qanuni Sultan Süleymanın (1520-1566) dövründə Yəmən vasitəsilə gəlib.

XVI əsrin ortalarında İstanbulda ictimai qəhvəxanalar açılmağa başladı. Türk qəhvəsi sevildikdə, ölkənin hüdudlarından kənara da yayılmağa başladı. Və beləliklə Türk qəhvəsi Avropada kafelərinin sevimlisinə çevrildi.

Türk qəhvəsini digər qəhvə növlərindən fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyət üyüdülmənin incəliyidir. Qəhvə dənələri toz halına salınır, sonra yavaş-yavaş qaynar suda bişirilir və süfrəyə verilir. Bu zaman qəhvənin tozu fincanın dibinə yatır. Türk qəhvəsinin dəmləmə üsulunun konsistensiyası digər qəhvə növlərindən fərqlidir.

Avropa qəhvəsindən fərqli olaraq Türk qəhvəsinin hazırlanması əsrlər boyu olduğu kimi qalıb. Türk qəhvəsinin digər unikal xüsusiyyəti təqdimatıdır. Türk qəhvəsi kiçik fincanlarda, bir stəkan su və Türk lokumunun müşayiəti ilə verilir. Su damağı təravətləndirir və qəhvə ətirini vurğulayır, şəkər isə dili şirinləşdirir.

Qəhvə sosial həyatın və adət-ənənələrin tərkib hissəsidir. Türk qəhvəsi Türkiyədə ictimailəşmənin və mədəniyyətin əsas elementlərindən biridir. Qəhvə həmişə yeməkdən sonra verilir. Qəhvə dostlarla söhbətlərin ayrılmaz hissəsidir. Ev sahibi əvvəlcə qonaqlardan qəhvə içmək istəyib-istəmədiklərini soruşur. Bəy evlilik təklifi etmək üçün gəlinin evinə gəldikdə, gəlin bəy və ailəsi üçün Türk qəhvəsi hazırlayır. Rəvayətə görə, gəlin ona elçi düşən şəxs ilə evlənmək istəməsə, qəhvədə şəkər əvəzinə duz istifadə edərdi.

Türk mədəniyyətində “qəhvə falı” da var. Qəhvə içildikdən sonra fincan boşqabın üzərinə tərs qoyulur və qəhvə tozunun yaratdığı formalar şərh edilir. Bu gözəl ənənə həm də Türk mədəniyyətinin gözəl bir parçasıdır.

Bizimyol.info