İzmir şəhərində 110 yaşında olduğu deyilən bir qadının “uzun ömrün sirri evlənməməkdir” zarafatı sosial mediada sürətlə yayılıb və təbəssüm doğurub. Amma bu cür fikirlər, nə qədər maraqlı səslənsə də, əslində daha ciddi bir mövzunun uzunömürlülüyün sadələşdirilməsi probleminin nümunəsidir.

İnsanlar həmişə uzun və sağlam yaşamağın “qısa yolunu” axtarıblar. Bir cümləlik resept, bir vərdiş, bir qərar sanki həyatın mürəkkəbliyini izah etməyə kifayət etməlidir. Halbuki reallıq tam fərqlidir. Uzunömürlülük nə bir zarafata, nə də bir seçimə sığacaq qədər sadə məsələdir.

Evlənməmək məsələsi də burada daha çox sosial və psixoloji kontekstdə anlaşılmalıdır. Bəzi insanlar üçün ailə həyatı stress mənbəyi ola bilər, digərləri üçün isə əksinə, emosional dəstək və uzun ömrün vacib faktorlarından biridir. Yəni eyni faktor fərqli insanlar üçün tam əks təsir göstərə bilər. Bu isə onu göstərir ki, uzun ömür “bir ölçü hamıya uyğundur” prinsipi ilə izah edilə bilməz.

Mütəxəssislərin də vurğuladığı kimi, uzun və sağlam həyat bir çox amilin birləşməsindən yaranır: balanslı qidalanma, fiziki aktivlik, psixoloji sabitlik, sosial əlaqələr və əlbəttə ki, genetik irs. Bunlardan hər hansı birini çıxarıb “əsas səbəb” kimi təqdim etmək həm elmi baxımdan yanlışdır, həm də cəmiyyət üçün yanlış gözləntilər yaradır.

Sosial medianın bu tip hekayələri sürətlə yaymasının səbəbi də məhz sadə cavablara olan ehtiyacdır. İnsanlar mürəkkəb həqiqətlərdənsə, qısa və maraqlı formulaları daha asan qəbul edir. Amma bu, həqiqəti dəyişmir.

İzmirli yaşlı qadının sözlərini bəlkə də ən doğru şəkildə belə oxumaq olar: bu, həyat təcrübəsindən süzülmüş bir yumordur, həyat fəlsəfəsidir tibbi resept yox. Onun enerjisi, həyat eşqi və pozitivliyi bəlkə də dediyi cümlədən daha çox şey izah edir.

Uzun ömrün sirri tək bir qərarda gizlənmir. O, gündəlik vərdişlərdə, həyat tərzində və insanın öz həyatı ilə qurduğu münasibətdə formalaşır. Qalanı isə sadəcə yaxşı bir hekayədir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info