Dünya dinlər tarixi, arxeologiya və memarlıq elminin ən müstəsna abidələrindən biri olan Saint Pierre (Müqəddəs Pyotr) Kilsəsi, Hatay vilayətində, qədim Antiokheia (Antakya) şəhərinin mərkəzində — Həbib-i Neccar (Staurin) dağının ətəklərində yerləşir. Bu mərkəz, sadəcə təbii bir mağara deyil, Katolik Kilsəsinin rəsmi bünövrəsi və UNESCO tərəfindən qorunan bəşəri irsdir.

UNESCO-nun rəsmi hesabatına görə, tarixdə özlərini ilk dəfə "Xristian" (Christianos) kimi təyin edən icma məhz bu mağarada toplanmışdır. Bu məlumatın ilkin yazılı mənbəsi İncilin "Həvarilərin işləri" (Acts 11:26) fəslidir.

Hz. İsanın 12 həvarisindən biri və dünyanın ilk Papası qəbul edilən Saint Pierre, ilk vaazlarını bəşəriyyətə məhz bu mağarada vermişdir. Bu səbəbdən bura Katolik təşkilatının mənşəyi və dünyanın ilk kafedralı sayılır. 1963-cü ildə Papa VI Paul tərəfindən bura rəsmi "Həcc mərkəzi" elan edilmişdir.

Muzey qeydləri və yerində aparılan müşahidələr göstərir ki, mağaranın daxili divarları tamamilə çılpaq qayadır, orada heç bir rəsm və ya antik bəzək yoxdur. Memarlığın rəsmi xronologiyası belədir:

• Mağaranın ilkin hissəsi eramızın 38-39-cu illərinə aid edilir. Mağara daxilində IV və V əsrlərə aid qədim mozaika qalıqları aşkarlanmışdır. Sonradan məkana iki daş sütun əlavə edilərək içəri üç bölümə ayrılmışdır.
• Mağaranın hazırkı regional daş fasadı XIX əsrdə Kapuçin ruhaniləri (Kapuchin Priests) tərəfindən tikilmişdir. İçəridə, qaya divarın yuxarı hissəsindəki kiçik oyuqda (nişdə) yerləşən Müqəddəs Pyotrun mərmər heykəli, həmçinin mərkəzdəki altar (sunaq) da antik dövrə aid olmayıb, yaxın tarixdə yerləşdirilmişdir.

Mağaranın içərisində, aşağıda yerləşən böyük daş sunağın (altar) üzərində xristianlıq teologiyasının ən böyük şifrəsi həkk olunub. Ortadakı xaç işarəsinin yanında yer alan və vizual olaraq "A və W" hərflərinə bənzəyən bu qədim yunan hərfləri Alfa (alpha) və Omeqa (omega) rəmzləridir. İncilin "Vəhy" bölməsinə əsaslanan bu şifrə, İsanın "Mən Alfa və Omeqayam, başlanğıc və sonam" ifadəsini simvolizə edir. Eramızın ilk əsrlərində təqiblərdən qorunmaq üçün mağaranın divarında dağın dərinliyinə doğru uzanan gizli bir qaçış tuneli də bu ilkin inanc sığınacağının real təhlükəsizlik xəttini təşkil edirdi.

Məqalə üçün istifadə olunan rəsmi mənbələr:

• UNESCO World Heritage Centre (2011): Tentative Lists - Hatay, St. Pierre Church. Criteria (iii) and (vi) reports.
• Türkiyə Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi: Hatay Anıt Müzesi rəsmi arxiv kataloqu və regional qoruma qərarları (30/06/2005 - Qərar №799).
• The Holy Bible (İncil): Acts of the Apostles (Həvarilərin işləri), 11:26.

Orxan Musabəyli, Bizimyol.info