Bizimyol.info xəbər verir ki, Üsküdar Universiteti Sağlamlıq Elmləri Fakültəsi Dekan müavini, Süni İntellekt Mühəndisliyi Magistr Proqramı şöbəsinin müdiri doktor Nuri Bingöl və Kiber Təhlükəsizlik Magistratura şöbəsinin müəllimi doktor Murat Demirci "AA" vasitəsi ilə ailələrə uşaqlarına rəqəmsal izlərini necə idarə edə biləcəkləri haqqında məlumat verib.

Universitetdən verilən məlumata görə, Bingöl, uşaqların onlayn paylaşdıqları hər şeyin onların rəqəmsal izi olduğunu ifadə edib. O qeyd edib ki, bunun sosial media yazıları, vebsayt ziyarətləri, onlayn tətbiqlər və oyunlar, hətta onlayn paylaşdıqları şəxsi məlumatlar olduğunu bildirib.

Bingöl, uşaqların rəqəmsal izlərinə nəzarət etməyin vacib olduğunu və bunun onların onlayn təhlükəsizliyini təmin edə biləcəyini söyləyib: “Uşaqlar internetdə qarşılaşa biləcəkləri risklərdən xəbərsiz ola bilərlər. Məsələn, şəxsi məlumatların onlayn paylaşılması onları fişinq, fırıldaqçılıq və ya istismar kimi təhlükələrə qarşı həssas edə bilər”, - deyib.

"Uşaqlarınızın onlayn fəaliyyətlərini izləyin"

Uşaqların rəqəmsal izlərini yoxlamaq üçün atılacaq addımları sadalayan Dr. Nuri Bingöl bunları qeyd edib:

"Onlarla onlayn fəaliyyətləri haqqında danışın. Övladlarınızla internetdə nə etdiklərini, hansı saytlara girdiklərini, hansı proqramlardan istifadə etdiklərini öyrənin. Onlarla onlayn təhlükəsizlik və məxfilik haqqında danışın. Uşaqlarınızın onlayn fəaliyyətlərini izləyin. Uşağınızın internet istifadəsinə nəzarət etmək üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə edə bilərsiniz. Bu alətlər uşağınızın hansı saytlara getdiyini, nə qədər vaxt keçirdiyini və hansı məzmun növünə daxil olduğunu izləməyə imkan verir. Uşaqlarınızın onlayn hesablarını yoxlayın.  Onarın sosial media hesablarını, oyun hesablarını və digər onlayn hesablarını yoxlayın. Məxfilik parametrlərini yoxlayın və övladınızın paylaşdığı məlumatı nəzərdən keçirin. Övladlarınıza rəqəmsal təhlükəsizlik təhsili verin. Uşaqlarınıza onlayn təhlükəsizlik və məxfilik haqqında öyrədin. Onları şəxsi məlumatların onlayn paylaşmasının təhlükələri barədə xəbərdar edin", deyə o qryd edib

Ailə internet planı valideynlərə övladlarının internet istifadəsinə nəzarət etmək imkanı verir

Valideyn nəzarəti proqramının valideynlərə övladlarının internetdən istifadəsini izləmək və məhdudlaşdırmaq imkanı verdiyini vurğulayan Bingöl: “İdarə olunan cihazlar valideynlərə uşaqlarının cihazlarını uzaqdan idarə etməyə imkan verir. Bu cihazlar sizə uşağınızın hansı proqramlardan istifadə edə biləcəyini, nə qədər müddət onlayn qala biləcəyini və hansı vebsaytlara daxil ola biləcəyini idarə etməyə imkan verir. Ailə internet planı valideynlərə uşaqlarının internet istifadəsini izləmək və məhdudlaşdırmaq imkanı verən internet planıdır. Bu planlar valideynlərə imkan verir ki, övladlarının nə qədər internetdə qalmasına və hansı veb-saytlara daxil ola biləcəklərinə nəzarət etsinlər”, - deyə bildirib.

Valideynlər övladlarını məlumatlandırarkən onların onlayn fəaliyyətlərini izləməlidirlər

Kiber Təhlükəsizlik Magistratura Departamentinin müəllimi Murat Demirci də rəqəmsal monitorinq və məhdudlaşdırma üsullarının uşaqların məxfiliyini qorumaq üçün müxtəlif yollarla istifadə oluna biləcəyinə diqqət çəkib: “Bu üsullar uşaqların onlayn rejimdə üzləşə biləcəyi riskləri azaltmağa kömək edə və onları onlayn təhlükəsiz qərarlar qəbul etməyə təşviq edə bilər”, -

deyib.

Dəmirçi rəqəmsal monitorinq və məhdudlaşdırma üsullarının uşaqların məxfiliyini qorumaq üçün istifadə edilə biləcəyi bəzi yollara da diqqət çəkib: “Uşaqların onlayn fəaliyyətlərinin monitorinqi onları sui-istifadə və ya təcavüz kimi onlayn təhlükələrdən qorumağa kömək edə bilər. Uşaqlara onlayn təhlükəsizlik və məxfilik haqqında öyrətmək onları onlayn təhlükəsiz qərarlar verməyə təşviq edə bilər. Bu üsulların uşaqların şəxsi həyatına hörmətlə yanaşan şəkildə istifadə edilməsi vacibdir. Valideynlər övladlarının onlayn fəaliyyətlərini izləyərkən onların məxfiliyinə hörmət etməli və hesablarını yoxlayarkən onlara məlumat verməlidirlər", deyə bildirib.

Dəmirçi uşaqların erkən yaşda rəqəmsal mediaya məruz qaldığını, buna görə də rəqəmsal media təhsilinə erkən başlamağın vacib olduğunu vurğulayıb. Valideynlərin uşaqları ilə rəqəmsal media haqqında danışmalı və onlarla açıq və dürüst ünsiyyət qurmalı olduğunu vurğulayan Demirci, uşaqlara təhlükəsizlik və məxfilik haqqında məlumat vermənin vacibliyini də vurğulayıb.

Qadir, Bizimyol.info