Borcun qaytarılmasına nail oımaq məqsədilə borc alan şəxsin özünə, ya da onun yaxınlarına aid daşınmaz əmlakın (ev, torpaq sahəsi və s.) alqı-satqı müqaviləsi ilə borc verənin adına rəsmiləşdirilməsi hallarına praktikada tez-tez rast gəlinir. Yəni borcalan tərəf formal olaraq daşınmaz əmlakını borverənə satır. Əslində isə məqsəd borca təminat vermək olur.

İlk baxışdan bu üsul tərəflər üçün rahat görünsə də, sonradan ciddi hüquqi problemlərə səbəb ola bilər.

Əsas risk ondan ibarətdir ki, müqavilə formal olaraq alqı-satqı kimi bağlandığı üçün əşya hüquqi baxımdan artıq digər şəxsin mülkiyyətinə keçir. Mübahisə yarandıqda borclu tərəf adətən iddia edir ki, bu müqavilə əslində satış üçün deyil, borcun təminatı kimi bağlanıb, qarşı tərəf isə bunu inkar edir. Bu zaman sübutetmə yükü iddiaçının üzərinə düşür. İddiaçı müqavilənin əslində alqı-satqı niyyəti ilə deyil, borcun təminatı kimi bağlandığına dair mötəbər sübutlar təqdim etməlidir. Bu isə əksər hallarda iddiaçı üçün kifayət qədər ağır sübutetmə yükü yaradır.

Bizimyol.info xəbər verir ki, Ali Məhkəmə bu cür risklərlə üzləşməmək üçün vətəndaşlara aşağıdakıları tövsiyə edir:

• borcun təminatı üçün alqı-satqı müqaviləsindən istifadə etməmək;
• bunun əvəzinə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş girov və ya ipoteka mexanizmlərinə üstünlük vermək;
• bütün şərtləri müqavilədə yazılı şəkildə və müfəssəl formada göstərmək;
• zərurət olduqda hüquqşünas məsləhəti almaq.

Nəticə olaraq, borcun təminatı məqsədilə alqı-satqı müqaviləsinin bağlanması tərəflər üçün ciddi və bəzən geri dünüşü olmayan hüquqi nəticələr yarada bilər.

Daha təhlükəsiz yol isə qanunda nəzərdə tutulmuş hüquqi mexanizmlərdən istifadə etməkdir. Bu yanaşma həm tərəflərin hüquqlarını qoruyur, həm də gələcək mübahisələrin qarşısını alır.

Aytən, Bizimyol.info